|
Sonnet -
Een gedicht van veertien regels dat in principe
gebonden is aan strenge regels van rijm en structuur.
Het klassieke, Italiaanse of Petrarca-sonnet is geschreven in
vijfvoetige jambische versregels, en opgebouwd uit twee kwatrijnen
met rijmschema abba/abba (samen het octaaf) en twee terzetten met
rijmschema cdc/dcd (samen het sextet). Octaaf en sextet staan
in een zekere verhouding tot elkaar: het octaaf bevat
bijvoorbeeld een bepaalde gedachtegang, gevoelsstroom of
verbeelding, het sextet reageert met een conclusie, toepassing,
tegenstelling of verbeelding. Deze verandering heet de chute
of de volta (val, wending).
Het Engelse of Shakespeare-sonnet bestaat uit veertien regels
die gewoonlijk als één geheel worden afgedrukt, maar die door
het gehanteerde rijmschema (ababcdcdefefgg) eigenlijk bestaan
uit drie kwatrijnen en een distichon. Deze twee laatste verzen
vertonen vaak typografisch een wat ander beeld en geven meestal
een conclusie, een vaststelling of een bepaald standpunt. Hier
ligt de wending dus na de twaalfde regel in plaats van na de
achtste.
|